Autobus 100 km/h czy 80 km/h? Mandat i punkty karne

Autobus 100 km/h czy 80 km/h? Brak odpowiedniego badania może oznaczać mandaty i utratę prawa jazdy

Nowoczesny autobus, autostrada, dobra pogoda i prędkość 100 km/h. Wielu kierowców uznaje, że jedzie zgodnie z przepisami. Tymczasem nie każdy autobus może poruszać się z taką prędkością.

Jeżeli pojazd nie spełnia dodatkowych warunków technicznych albo nie ma aktualnego potwierdzenia ich spełnienia, jego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi co do zasady 80 km/h. Jazda z prędkością 100 km/h może więc zostać zakwalifikowana jako przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 20 km/h.

To nie jest problem wyłącznie teoretyczny. Do kierowców i właścicieli autobusów trafiają już wezwania dotyczące takich naruszeń zarejestrowanych przez odcinkowe pomiary prędkości.

Czy każdy autobus może jechać 100 km/h?

Nie. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym prędkość 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej jest dopuszczalna tylko dla autobusu spełniającego dodatkowe warunki techniczne.

Nie wystarczy zatem, że autobus:

• jest nowy,
• ma mocny silnik,
• jest wykorzystywany w przewozach turystycznych,
• fabrycznie może osiągać prędkość przekraczającą 100 km/h,
• posiada sprawny ogranicznik prędkości,
• regularnie przechodzi okresowe badania techniczne.

Autobus musi spełniać szczególne wymagania przewidziane dla pojazdu dopuszczonego do jazdy z prędkością 100 km/h, a ich spełnienie musi zostać potwierdzone w ramach odpowiedniego badania technicznego.

Jeśli takich uprawnień nie ma, autobus na autostradzie i drodze ekspresowej powinien poruszać się z prędkością nieprzekraczającą 80 km/h.

Jakie warunki musi spełniać autobus, aby jechać 100 km/h?

Szczegółowe wymagania określa rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Obejmują one między innymi:

• odpowiedni stosunek mocy silnika do dopuszczalnej masy całkowitej,
• spełnienie wymagań homologacyjnych dotyczących układu hamulcowego,
• odpowiednią stateczność ruchu pojazdu,
• właściwe ogumienie,
• wyposażenie siedzeń w pasy bezpieczeństwa,
• odpowiednie rozwiązania konstrukcyjne i wyposażenie pojazdu,
• ogranicznik prędkości spełniający wymagania przewidziane w przepisach.

Samo przekonanie kierowcy lub przewoźnika, że autobus jest technicznie przystosowany do jazdy z prędkością 100 km/h, nie wystarczy. Spełnienie wymagań powinno być formalnie potwierdzone.

Rzeczywisty przypadek z odcinkowego pomiaru prędkości

W jednej ze spraw, z którą się zetknęliśmy, odcinkowy pomiar prędkości zarejestrował autobus jadący ze średnią prędkością 100 km/h.

Pomiar został wykonany na odcinku o długości około 7,5 kilometra. W raporcie przyjęto jednak, że dopuszczalna prędkość dla tego konkretnego pojazdu wynosiła 80 km/h. W rezultacie urządzenie zarejestrowało przekroczenie prędkości o 20 km/h.

Do właściciela autobusu zostało następnie wysłane wezwanie do wskazania osoby, która kierowała pojazdem w chwili popełnienia wykroczenia.

Dane właściciela, kierowcy, numer rejestracyjny, numery sprawy oraz dokładne dane urządzenia pomiarowego zostały pominięte w celu ochrony prywatności.

Przypadek ten pokazuje, że jazda z prędkością 100 km/h może wyglądać na całkowicie prawidłową, a mimo to zostać potraktowana jako wykroczenie. Znaczenie ma bowiem nie tylko rodzaj drogi i wskazania prędkościomierza, ale również formalny status techniczny konkretnego autobusu.

Odcinkowy pomiar prędkości może rozpoznać rodzaj pojazdu

System odcinkowego pomiaru prędkości rejestruje numer rejestracyjny pojazdu i oblicza jego średnią prędkość pomiędzy początkiem i końcem kontrolowanego odcinka.

Na tej podstawie możliwe jest ustalenie danych pojazdu oraz prędkości, jaka zgodnie
z przepisami została mu przypisana. Dlatego nie należy zakładać, że system zawsze potraktuje autobus tak samo jak samochód osobowy.

Jeżeli dla autobusu zostanie przyjęty limit 80 km/h, przejazd ze średnią prędkością 100 km/h zostanie zarejestrowany jako przekroczenie o 20 km/h.

Jaki mandat grozi za jazdę autobusem 100 km/h zamiast 80 km/h?

Za przekroczenie dopuszczalnej prędkości od 16 do 20 km/h taryfikator przewiduje:

• mandat w wysokości 200 zł,
• 3 punkty karne.

Pojedyncze naruszenie może wydawać się stosunkowo niewielkie. Problem zaczyna się wtedy, gdy kierowca regularnie pokonuje trasę objętą odcinkowym pomiarem prędkości i za każdym razem jedzie z prędkością około 100 km/h.

Każdy zarejestrowany przejazd może stanowić odrębne wykroczenie.

Przykładowo:

• 1 przejazd – 200 zł i 3 punkty karne,
• 4 przejazdy – łącznie 800 zł i 12 punktów,
• 8 przejazdów – łącznie 1600 zł i 24 punkty,
• kolejne naruszenie może doprowadzić do przekroczenia limitu punktów karnych.

Powyższe wyliczenie ma charakter orientacyjny. Odpowiedzialność zależy od sposobu zakończenia każdej sprawy i przypisania wykroczeń konkretnej osobie.

Czy kierowca może stracić prawo jazdy?

Samo przekroczenie prędkości o 20 km/h nie powoduje automatycznego zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące. Takiego skutku nie należy mylić z konsekwencjami przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h w przypadkach określonych przez przepisy.

Seria wykroczeń może jednak doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych.

Dla kierowcy posiadającego prawo jazdy dłużej niż rok limit wynosi 24 punkty. Po jego przekroczeniu kierowca może zostać skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, obejmujące ponowne zdanie egzaminu państwowego. Niezaliczenie egzaminu albo nieprzystąpienie do niego może prowadzić do utraty uprawnień.

W przypadku zawodowego kierowcy konsekwencje są szczególnie dotkliwe. Brak możliwości prowadzenia autobusu może oznaczać:

• odsunięcie od wykonywania przewozów,
• utratę części wynagrodzenia,
• problemy z dalszym zatrudnieniem,
• konieczność ponownego zdawania egzaminów,
• dodatkowe koszty i dłuższą przerwę w pracy.

Kierowca powinien sprawdzić dokumenty przed wyjazdem

Kierowca nie powinien zakładać, że każdy autobus znajdujący się we flocie firmy może jechać 100 km/h. Szczególnie niebezpieczna jest częsta zmiana pojazdów, ponieważ jeden autobus może spełniać dodatkowe wymagania, a inny – mimo podobnego wyglądu i wyposażenia – już nie.

Przed rozpoczęciem trasy warto sprawdzić:

1. Czy autobus ma ważne badanie techniczne?
2. Czy przeprowadzono badanie potwierdzające spełnienie dodatkowych warunków dla autobusu o dopuszczalnej prędkości 100 km/h?
3. Czy wynik badania i status pojazdu zostały prawidłowo odnotowane w dokumentacji oraz właściwych rejestrach?
4. Czy otrzymane od przewoźnika informacje dotyczą właśnie tego autobusu, którym kierowca ma wykonać przewóz?
5. Czy na trasie znajdują się odcinkowe pomiary prędkości?

W razie wątpliwości bezpiecznym rozwiązaniem jest przyjęcie limitu 80 km/h i wyjaśnienie statusu pojazdu z przewoźnikiem przed kontynuowaniem jazdy z wyższą prędkością.

Obowiązki przewoźnika i osoby zarządzającej transportem

Odpowiedzialności nie należy przerzucać wyłącznie na kierowcę. Przewoźnik powinien przekazywać jasną informację, które autobusy mogą poruszać się z prędkością 100 km/h.

Dobrym rozwiązaniem jest wprowadzenie wewnętrznej procedury obejmującej:

• wykaz autobusów dopuszczonych do jazdy z prędkością 100 km/h,
• kontrolę terminów badań technicznych,
• oznaczenie pojazdów w dokumentacji firmowej,
• przekazywanie kierowcy informacji przy wydawaniu autobusu,
• okresowe szkolenia kierowców,
• analizowanie otrzymywanych wezwań i mandatów,
• sprawdzanie, czy dane pojazdów w rejestrach są prawidłowe.

Brak takiej procedury może prowadzić do sytuacji, w której kilku kierowców popełnia to samo wykroczenie tym samym autobusem.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania od GITD?

Wezwania nie należy ignorować. Dokument zazwyczaj zawiera termin na udzielenie odpowiedzi oraz odpowiednie formularze dotyczące wskazania kierującego.

Przed złożeniem oświadczenia warto sprawdzić:

• czy autobus rzeczywiście nie miał uprawnienia do jazdy 100 km/h,
• czy badanie techniczne było ważne w dniu zdarzenia,
• czy dane pojazdu w raporcie są prawidłowe,
• czy prawidłowo określono dopuszczalną prędkość,
• kto rzeczywiście kierował autobusem,
• czy czas i miejsce pomiaru odpowiadają dokumentacji przewozowej oraz zapisom tachografu,
• czy pomiar dotyczy właściwego pojazdu.

Oświadczenie powinno być zgodne z prawdą. Nie należy wskazywać przypadkowej osoby ani składać nieprawdziwych wyjaśnień w celu uniknięcia odpowiedzialności.

Jeżeli istnieją wątpliwości dotyczące prawidłowości pomiaru lub statusu technicznego autobusu, sprawę warto skonsultować przed przyjęciem mandatu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy autobus turystyczny zawsze może jechać 100 km/h?

Nie. Sposób wykorzystywania autobusu nie przesądza o dopuszczalnej prędkości. Pojazd musi spełniać dodatkowe warunki techniczne, a ich spełnienie powinno być potwierdzone odpowiednim badaniem.

Ile może jechać autobus bez dodatkowego badania?

Na autostradzie, drodze ekspresowej oraz odpowiedniej drodze dwujezdniowej jest to co do zasady 80 km/h. Na pozostałych drogach limit dla takiego pojazdu wynosi zasadniczo 70 km/h, o ile znaki nie wprowadzają niższego ograniczenia.

Czy ogranicznik ustawiony na 100 km/h potwierdza prawo do jazdy z taką prędkością?

Nie. Ustawienie ogranicznika nie zastępuje spełnienia dodatkowych warunków technicznych ani ich formalnego potwierdzenia.

Czy za jazdę 100 km/h zamiast 80 km/h można od razu stracić prawo jazdy?

Nie za pojedyncze przekroczenie o 20 km/h. Kierowca może jednak otrzymać 3 punkty karne za każde takie wykroczenie. Seria zarejestrowanych przejazdów może doprowadzić do przekroczenia limitu punktów i wszczęcia procedury dotyczącej uprawnień.

Czy każdy przejazd przez odcinkowy pomiar jest osobnym wykroczeniem?

Co do zasady każdy odrębny przejazd, podczas którego przekroczono dopuszczalną prędkość, może być rozpatrywany jako osobne wykroczenie.

Podsumowanie: sprawdź autobus, zanim pojedziesz 100 km/h

Dopuszczalna prędkość autobusu nie zależy wyłącznie od rodzaju drogi. Kluczowe znaczenie ma to, czy konkretny pojazd spełnia dodatkowe warunki techniczne wymagane do jazdy z prędkością 100 km/h.

Jeżeli autobus nie ma odpowiedniego potwierdzenia, jego limit na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi co do zasady 80 km/h. Regularna jazda z prędkością 100 km/h może oznaczać kolejne mandaty, punkty karne, a ostatecznie nawet problemy z zachowaniem uprawnień zawodowych.

Kierowco – przed wyjazdem sprawdź dokumentację pojazdu.

Przewoźniku – jasno poinformuj kierowców, którymi autobusami mogą jechać 100 km/h.

OSK KULKA prowadzi szkolenia dla kierowców zawodowych i przedsiębiorstw
transportowych z zakresu przepisów drogowych, obsługi tachografów cyfrowych oraz czasu
pracy kierowców. Pomagamy również analizować naruszenia, dokumentację przewozową i
wezwania otrzymywane przez kierowców oraz przewoźników.